Rol Model

Cuma, 7 Aralık 2007 Kategori: Alışkanlık Edinimi, Gelişim Süreci

Özellikle çocuk gelişiminde rol model önemlidir. Genelde erkek çocuklar babalarını rol-model alırlar ve böylece davranış bakımından babalarının birer kopyaları olurlar. Kızlar da aynı şekilde annelerini rol model alırlar. Çocuklar öğütle baskıyla dayakla terbiye olmaz. Öncelikle ve ilk yaşlarda annelerinde babalarında ne görüyorlarsa o davranışları edinirler.

* Çocuklar her zaman ana babalarını mı rol model alırlar? Çevremizden de görebileceğimiz gibi hayır. Özellikle çocuklarıyla iyi bir diyalog kuramayan anne babalar çocuklarına rol model olamamaktadırlar. Zaten olsalar bile çocuklara bunun bir faydası olacağını sanmıyorum. Kitap okumayan, televizyona tapan ebeveynler bu yönleriyle çocuklarına hiç örnek olmasınlar daha iyi. Ama çocuklar bir şekilde birilerinin etkisinde kalırlar. Ya yakın çevresinden bir yetişkini, ya da davranışlarıyla kendinden eminlik ve kuvvetlilik yansıtan arkadaşlarını rol model alırlar.

* Ana babasını rol-model edinmiş çocuklar belirli bir yaştan sonra başkalarını rol-model alabilirler mi? Mümkündür. Özellikle ergenlik dönemiyle beraber genellikle iyi bir eğitim alamamış anne babaların çocukları başkalarını örnek alarak değişmektedirler.

* Yetişkinlerde bir başkasını rol-model almalar olabiliyor mu? Bazı insanlar başkalarının modlarına kısa sürede girip onlar gibi davranışlar sergilerler. Ama bu geçicidir. Televizyon dizilerini seyredenlerden bazı kişilerin filmlerdeki bazı karakterlerin etkisinde kalıp günlük hayatılarında onlar gibi davrandıklarına sık rastlanır. Çeşitli televizyon programlarından sunucular, şovmenler televizyon izleyicileri tarafından bilinçlice ya da istem dışı olarak rol-model alınmaktadırlar.

Çoğu televizyon programlarında, hatta komedi türü programlarda şiddete başvuran erkeklerin sık görülmesi, erkeklere rol-model teşkil etmektedir. Zamanla, eşinin bazı tepkilerine -televizyonda gördükleri şekilde- dayakla karşılık veren erkekler vardır. Tam tersi de oluyor. Yani yıllarca hiç romantik olmamış bir erkek, televizyonda hayranlık duyduğu bir film karakterinden etkilenerek eşine romantik davranmaya başlayabiliyor.

* Rol-model alma özelliğimizin hayatımıza katkıları: Özellikle bir meslekte uzmanlaşmak isteyen kişiler o meslekte uzman birisini rol-model alarak mesleği çok daha çabuk ve etkili bir şekilde öğrenebiliyorlar. Zaten bilirsiniz, meslek okullarından mezun birisi, iyi bir usta yanında çırak olarak başlayıp yetişen bir kişi kadar kaliteli iş yapamaz. Rol model almayı taklitçilik veya özentilik gibi nitelendirmemek gerekir. Bu doğamızda olan bir şeydir ve sevgi ile olmaktadır. İnsanlar bu özelliklerini iyi yönde ve bilinçli olarak kullanmalıdır.

* Sorumluluğunuz altındakilere rol-model olmanız: Bazı insanlar bu konuları hiç bilmedikleri halde iyi bir rol-model olabilmenin önemini kavramışlardır. Çocuklarına kazandırmak istedikleri iyi davranışları kendileri uyguluyorlar ki çocuklar o güzel davranışları kazansınlar. Ders verdiğim bir çocuğun annesi bunu çok iyi başarıyordu. Sert bir babası olan bir çocuk babasının korkutmalarına rağmen derslerinde başarılı olamıyorken, eşi ölmüş olan bu kadın -çocuklarıyla beraber ders çalışarak- onların her sene büyük başarılarla ve takdirname alarak sınıflarını geçmelerini sağlıyordu.

Çocuklarının kitap okuma alışkanlığı kazanmalarını isteyen ana babalar, çocuklar daha bebekken onların yanında kitap okumalıdır. Kitap okumayı hiç bırakmamalıdır. Çocuklarının televizyon seyretmeyip ders çalışmalarını isteyenler ise bunu öncelikle kendileri yapmalıdır.

Benden İngilizce dersi alan bir kadın, derslere başladıktan sonra evde defterini kitabını alıp İngilizce alıştırmaları çözerken ilkokula giden kızının yanına gelerek eskisine göre çok daha iyi ders çalışmaya başladığını bana anlatmıştı.

 

Bu yazıya önceki bulunduğu yerde iken gelen yorumlar:
Pazartesi, Aralık 4, 2006
Yazan: thares
Çocukları kendimiz gibi yetiştiriyoruz istesek de istemesek de. Çünkü kendimizi seviyoruz. Saydığınız bütün olumsuz davranışları biz yaparsak güzel başkaları yaparsa kötü. Çocuklarını şikâyet eden velilerden tanıdıklarıma aynı sen diyorum bana kızıyorlar sonra açıklıyorum hak veriyor.

Pazartesi, Aralık 4, 2006
Yazan: waterfall
Şahsen yazdıklarınızın çoğunu çocuklarımızı yetiştirirken yaşadık. Benim biri kız biri oğlan ikizlerim var, 18 yaşındalar. Cinsiyetleri farklı olduğu için yetiştirirken aralarındaki farklılıkları birebir gözleyebildim. Kızımda olumlu davranışlarda etkili olabildim ama oğlumda 16 yaşına kadar etkili olabildim, daha sonra kendine arkadaşlarından bir model bulduğunu gördüm, ergenlik döneminin sorunlarını çok fazla yaşamadık, şimdilik her şey yolunda :) Bence anne babaların her role girmeleri, çocuklar açısından daha önemli, yeri geldiğinde anne, bazen abla, bazen de onların yaşlarında bir arkadaş olduklarında her şey daha kolay ve sonuçlar tam istediğiniz yönde olumlu gelişiyor. Çocuk yetiştirmek gerçekten de çok özen isteyen, sorumluluk isteyen kutsal bir görev bu görevde her anne babaya başarılar :)

Pazartesi, Aralık 4, 2006 - 11:53 - toplum hiyerarşisindeki yeri
Yazan: hbasak
Evet, yetişkinler de kendilerine olmadık rol modelleri seçiyor. İçinde bulunduğu topluluğun hiyerarşisinde kendinden bir üstte gördüğünün davranışlarını hiç sorgulamadan model olarak benimseyen ve hep birilerinin kötü bir taklidi olan yetişkinleri çok görüyorum :(

Pazartesi, Aralık 4, 2006
Yazan: neslinursema3
Burada kesinlikle anne babanın rolü de çok büyük elbette. Keske televizyon iyi örnekler sunabilse de insanlara iyi bir örnek olsa bu rol model sevdası yüzünden insanlar, kimliksiz, kültürsüz, bilgisiz yetişiyor. Acaba gelecekte neler bekliyor bizleri merak ediyorum.

Etiketler:
3 Yorum »